Μια νέα πηγή ενίσχυσης των εσόδων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα του ετήσιου συνεδρίου της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), που πραγματοποιείται στην Καλαμάτα από τις 5 έως τις 7 Νοεμβρίου 2026.
Στο πλαίσιο των έξι συν δύο κυβερνητικών παρεμβάσεων για τη στήριξη των Δήμων, ο πρωθυπουργός εξήγγειλε την αύξηση του τέλους διαμονής παρεπιδημούντων από 0,75% σε 1%, με στόχο την ενίσχυση των ίδιων πόρων της Αυτοδιοίκησης.
Η εξαγγελία αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τους τουριστικούς Δήμους, στους οποίους λειτουργεί μεγάλος αριθμός ξενοδοχείων, ενοικιαζόμενων δωματίων και τουριστικών καταλυμάτων, καθώς οι τουριστικές επιχειρήσεις είναι αυτές οι οποίες αποδίδουν το συγκεκριμένο τέλος. Συνεπώς, το μέτρο αυτό θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό για τους Δήμους των Κυκλάδων, λόγω της έντονης τουριστικής δραστηριότητας που παρουσιάζει ο νομός και της πληθώρας επιχειρήσεων που λειτουργούν στα νησιά πάνω σε αυτό τον κλάδο.
Τι ισχύει σήμερα για το τέλος παρεπιδημούντων
Ωστόσο, η εφαρμογή του νέου ποσοστού προϋποθέτει νομοθετική ρύθμιση, καθώς το ισχύον καθεστώς παρουσιάζει μια σημαντική ιδιαιτερότητα: το 0,75% δεν εφαρμόζεται αυτομάτως σε ολόκληρη τη χώρα.
Το ισχύον πλαίσιο καθορίζεται από το άρθρο 30 του νόμου 5143/2024.
Σύμφωνα με τη συγκεκριμένη διάταξη, ο βασικός συντελεστής του τέλους διαμονής παρεπιδημούντων ανέρχεται σε 0,5% επί της προβλεπόμενης αξίας διαμονής.
Παράλληλα, παρέχεται στα δημοτικά συμβούλια η δυνατότητα να αποφασίσουν την αύξησή του σε 0,75%, ακόμη και με διαφοροποίηση ανά περιοχή ή κατηγορία καταλύματος.
Κατά συνέπεια, η εξαγγελθείσα αύξηση στο 1% δεν συνεπάγεται την ίδια μεταβολή για όλους τους δήμους.
Για έναν Δήμο που έχει ήδη υιοθετήσει το 0,75%, η διαφορά αντιστοιχεί σε 0,25 ποσοστιαίες μονάδες. Για έναν δήμο που εφαρμόζει το βασικό 0,5%, η μετάβαση στο 1% θα σήμαινε διπλασιασμό του συντελεστή.
Η τελική μορφή της κυβερνητικής ρύθμισης θα καθορίσει εάν το 1% θα αποτελεί νέο ανώτατο όριο που μπορούν να επιλέγουν οι δήμοι ή εάν θα προβλέπεται διαφορετικός μηχανισμός εφαρμογής.
Ποιος πληρώνει το τέλος και ποια καταλύματα αφορά
Το τέλος βαρύνει τον διαμένοντα επισκέπτη και εισπράττεται από τον υπόχρεο εκμεταλλευτή του καταλύματος, ο οποίος στη συνέχεια το αποδίδει στον δικαιούχο δήμο.
Το ισχύον θεσμικό πλαίσιο καλύπτει ξενοδοχειακές επιχειρήσεις, ενοικιαζόμενα δωμάτια και διαμερίσματα, τουριστικά καταλύματα διαφορετικών κατηγοριών και οργανωμένες κατασκηνώσεις, για διαμονές μικρότερες του εξαμήνου.
Στις βραχυχρόνιες μισθώσεις, η υποχρέωση απόδοσης του τέλους συνδέεται με την άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τις διευκρινίσεις της ΑΑΔΕ, το τέλος αφορά τα νομικά πρόσωπα που δραστηριοποιούνται στη βραχυχρόνια μίσθωση, καθώς και τα φυσικά πρόσωπα που εκμεταλλεύονται τρία ή περισσότερα ακίνητα.
Αντίθετα, φυσικά πρόσωπα που διαθέτουν έως δύο ακίνητα σε βραχυχρόνια μίσθωση, χωρίς να ασκούν σχετική επιχειρηματική δραστηριότητα, δεν υπάγονται στη συγκεκριμένη υποχρέωση με το σημερινό φορολογικό καθεστώς.
Το τέλος παρεπιδημούντων δεν πρέπει να συγχέεται με το τέλος ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση, το οποίο αποτελεί διαφορετική επιβάρυνση και διέπεται από ξεχωριστές διατάξεις.
Πόσο αυξάνεται η επιβάρυνση για τον επισκέπτη
Η πραγματική οικονομική επίπτωση εξαρτάται από την αξία της διαμονής και τον συντελεστή που εφαρμόζεται σήμερα στον συγκεκριμένο δήμο.
Για παράδειγμα, σε καθαρή αξία διαμονής 100 ευρώ, το τέλος διαμορφώνεται σε 0,50 ευρώ με συντελεστή 0,5%, σε 0,75 ευρώ με συντελεστή 0,75% και σε 1 ευρώ με συντελεστή 1%.
Αντίστοιχα, σε διαμονή καθαρής αξίας 500 ευρώ, η επιβάρυνση θα διαμορφωνόταν σε 5 ευρώ με τον νέο συντελεστή, έναντι 3,75 ευρώ ή 2,50 ευρώ με τα σημερινά ποσοστά.
Πρόκειται για υπολογισμούς αποκλειστικά του τέλους παρεπιδημούντων, χωρίς να συνυπολογίζονται ο ΦΠΑ και άλλες νόμιμες επιβαρύνσεις.
Σε ατομικό επίπεδο, η αύξηση είναι σχετικά περιορισμένη. Σε επίπεδο όμως εκατοντάδων χιλιάδων διανυκτερεύσεων, η διαφορά αποκτά σημαντική δημοσιονομική διάσταση.
Πόσα περισσότερα χρήματα μπορούν να εισπράξουν οι Δήμοι
Το ουσιαστικό οικονομικό ενδιαφέρον της ρύθμισης βρίσκεται στην ενίσχυση των δημοτικών εσόδων.
Σε έναν υποθετικό δήμο με ετήσια φορολογητέα βάση διαμονών ύψους 10 εκατομμυρίων ευρώ, το τέλος αποδίδει 50.000 ευρώ με συντελεστή 0,5%, 75.000 ευρώ με 0,75% και 100.000 ευρώ με 1%.
Εφόσον εφαρμοστεί ο νέος συντελεστής σε ολόκληρη τη συγκεκριμένη βάση, ο δήμος θα μπορούσε να εισπράττει επιπλέον 25.000 έως 50.000 ευρώ ετησίως, ανάλογα με το ποσοστό που χρησιμοποιεί σήμερα.
Σε μεγαλύτερους τουριστικούς προορισμούς, όπου η φορολογητέα αξία διαμονών ανέρχεται σε δεκάδες εκατομμύρια ευρώ, η πρόσθετη απόδοση θα μπορούσε να είναι σημαντικά υψηλότερη.
Πρόκειται, ωστόσο, για υποθετικά παραδείγματα και όχι για πρόβλεψη πραγματικών εσόδων συγκεκριμένου δήμου.
Το ύψος των τελικών εισπράξεων εξαρτάται από τον αριθμό των καταλυμάτων που υπάγονται στο τέλος, την πραγματική φορολογητέα αξία των διαμονών, την πληρότητα και την αποτελεσματικότητα της είσπραξης.
Πότε θα εφαρμοστεί το νέο 1%
Παρότι η αύξηση περιλαμβάνεται στις πρωθυπουργικές εξαγγελίες του συνεδρίου της ΚΕΔΕ, δεν έχει ακόμη προσδιοριστεί με επιβεβαιωμένη νομοθετική διάταξη η ημερομηνία έναρξης εφαρμογής της.
Η εξαγγελία δεν αρκεί από μόνη της για να μεταβάλει τις χρεώσεις που ισχύουν σήμερα στα τουριστικά καταλύματα.
Θα πρέπει να αποσαφηνιστούν ο νέος συντελεστής, οι αρμοδιότητες των δημοτικών συμβουλίων και ο χρόνος από τον οποίο οι υπόχρεοι θα εφαρμόζουν την αλλαγή.
Εξίσου σημαντικό είναι να διευκρινιστεί αν θα διατηρηθεί η δυνατότητα διαφοροποίησης ανά περιοχή και κατηγορία καταλύματος.
Μέχρι την ολοκλήρωση της νομοθετικής διαδικασίας, εξακολουθεί να εφαρμόζεται το υφιστάμενο καθεστώς.
Το τελικό αποτέλεσμα της εξαγγελθείσας ρύθμισης θα φανεί όταν προσδιοριστούν οι ακριβείς νομοθετικοί όροι και καταστεί δυνατός ο υπολογισμός της πρόσθετης απόδοσης ανά δήμο.
Πάντως, η εξαγγελθείσα αύξηση του τέλους παρεπιδημούντων ήδη προκαλεί αντιδράσεις στον κλάδο των τουριστικών επιχειρήσεων, με την Πανελλήνια Ομοσπονδία Ξενοδόχων να προβαίνει μόλις ένα 24ωρο μετά, σε αποστολή υπομνήματος διαμαρτυρίας προς τον πρωθυπουργό.
Μεταξύ των άλλων, η επιστολή αναφέρει:
Με έκπληξη πληροφορηθήκαμε από σχετικά δημοσιεύματα ότι, στο πλαίσιο των μέτρων στήριξης των δήμων που παρουσιάστηκαν στο συνέδριο της ΚΕΔΕ, περιλαμβάνεται η (νέα) αύξηση του τέλους διαμονής παρεπιδημούντων από 0,75% σε 1%.
Ο ξενοδοχειακός κλάδος διαπιστώνει με προβληματισμό ότι μια ακόμα επιβάρυνση, την οποία πρόκειται να καλύψει ως επί το πλείστον ο ίδιος, φαίνεται να δρομολογείται χωρίς να έχει προηγηθεί ουσιαστικός διάλογος με τους θεσμικούς εκπροσώπους του…
…Η επιλογή αυτή αντανακλούσε την παραδοχή ότι η χρηματοδότηση των δήμων αποτελεί ζήτημα γενικότερου δημοσίου ενδιαφέροντος και δεν μπορεί να επιβαρύνει δυσανάλογα έναν και μόνο παραγωγικό κλάδο…
…Από το 2024 ακολουθήθηκε διαφορετική κατεύθυνση ως προς τον ρόλο και τη λειτουργία
του συγκεκριμένου τέλους. Με επιστολή μας προς τον Υπουργό Εσωτερικών, επί του τότε σχεδίου νόμου, είχαμε επισημάνει ότι η προωθούμενη ρύθμιση αποσύνδεε πλήρως το τέλος από τον αρχικό του σκοπό και είχαμε ταχθεί κατά οποιασδήποτε αύξησής του. Παρά ταύτα, με το άρθρο 30 του ν. 5143/2024 δόθηκε στους δήμους η δυνατότητα να αυξήσουν τον συντελεστή από 0,5% σε 0,75%, δηλαδή κατά 50%, ενώ τα έσοδα μπορούν πλέον να διατίθενται για την πληρωμή οποιασδήποτε δαπάνης, ρύθμιση που διατηρήθηκε και στον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Η δυνατότητα αυτή αξιοποιήθηκε άμεσα: Ενδεικτικά αναφέρουμε πως σύμφωνα με έρευνα σε 40 δήμους, οι 24 είχαν αυξήσει το τέλος διαμονής παρεπιδημούντων.
Η νέα αύξηση στο 1% σημαίνει πρόσθετη επιβάρυνση κατά 33% σε σχέση με τον σημερινόανώτατο συντελεστή και διπλασιασμό του τέλους μέσα σε δύο μόλις χρόνια. Η εμπειρία της προηγούμενης αύξησης δείχνει ότι η «δυνατότητα» των δήμων μετατρέπεται στην πράξη σε κανόνα. Και η εμπειρία των τελευταίων ετών δείχνει ότι ουδείς γνωρίζει πού κατευθύνονται τα χρήματα αυτά και ποια έργα υπέρ των προορισμών χρηματοδοτήθηκαν…
…Η προοπτική νέας αύξησης του τέλους διαμονής παρεπιδημούντων δύσκολα συμβιβάζεται με τις διαβεβαιώσεις που είχαν δοθεί περί μη περαιτέρω επιβάρυνσης του κλάδου. Την ίδια στιγμή, η προεκλογική δέσμευση για μείωση του ΦΠΑ στη διαμονή εξακολουθεί να μην έχει υλοποιηθεί. Ως εκ τούτου, τα μέλη μας δικαιολογημένα προβληματίζονται, καθώς βλέπουν να προωθούνται νέες επιβαρύνσεις χωρίς να έχουν προχωρήσει αντίστοιχες παρεμβάσεις ελάφρυνσης που θα ενίσχυαν την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών ξενοδοχείων.
Παρά το γεγονός ότι τα ξενοδοχειακά καταλύματα συνεισφέρουν ήδη σημαντικούς πόρους στα δημόσια έσοδα, προκρίνεται εκ νέου η αύξηση μιας επιβάρυνσης που βαρύνει σχεδόν
αποκλειστικά τον ξενοδοχειακό κλάδο. Η εξέλιξη αυτή εντείνει τον προβληματισμό των μελών μας, τα οποία ζητούν μεγαλύτερη διαφάνεια ως προς τη διάθεση των πόρων που καταβάλλουν, καθώς και σαφέστερη σύνδεση των σχετικών εσόδων με έργα, υποδομές και υπηρεσίες που αναβαθμίζουν την ποιότητα, τη βιωσιμότητα και την ανταγωνιστικότητα των τουριστικών προορισμών.
Ενόψει των ανωτέρω, ζητούμε:
1. Να μην προχωρήσει η αύξηση του τέλους διαμονής παρεπιδημούντων στο 1%. Η
στήριξη της Αυτοδιοίκησης είναι θεμιτός στόχος, δεν μπορεί όμως να χρηματοδοτείται
διαρκώς από έναν μόνο κλάδο.
- Να διασφαλιστεί ο ανταποδοτικός χαρακτήρας του τέλους. Τα έσοδα πρέπει να
διατίθενται αποκλειστικά για έργα και υπηρεσίες που σχετίζονται με την τουριστική κίνηση
και την εικόνα των προορισμών και όχι για την κάλυψη οποιασδήποτε δαπάνης των δήμων. Αν, αντιθέτως, ο σκοπός είναι η γενική χρηματοδότηση των δήμων, το τέλος θα πρέπει να αντικατασταθεί από μια επιβάρυνση που θα αφορά το σύνολο των επιχειρήσεων κάθε δήμου, κατά τα πρότυπα της μελέτης του 2009 για φόρο επιτηδεύματος με ελάχιστο
συντελεστή επί των καθαρών κερδών όλων των επιτηδευματιών. - Να εξασφαλιστεί η πραγματική είσπραξη του τέλους από τη βραχυχρόνια μίσθωση,
στην οποία επιβλήθηκε μόλις από 1-1-2024, ώστε τα έσοδα να αντιστοιχούν στον
πραγματικό τζίρο της δραστηριότητας, πριν συζητηθεί οποιαδήποτε επιπλέον επιβάρυνση
των νόμιμων καταλυμάτων.
Ακολουθήστε μας στα social media του XploreMykonosNews.gr
Κάντε εγγραφή και στο κανάλι μας στο YouTube
Ακολουθήστε μας και στο Νο1 lifestyle & travelling περιοδικό της Μυκόνου XploreMykonosMagazine.com
Διαβάστε ακόμη:
- Κυκλάδες: Σημαντική ενίσχυση στα έσοδα των Δήμων μέσω αύξησης του τέλους παρεπιδημούντων
- «Ηδονής Ομολογία»: Το βιβλίο του Συγγραφέα Γιώργου Παπαδημητρακόπουλου που αξίζει να ανακαλύψετε
- Δυναμίτης στα Χάλαρα: Η ισχυρή έκρηξη προκάλεσε ρωγμή σε τοίχο κατοικίας(ΒΙΝΤΕΟ)
- «Η αναβίωση της αρχαίας ελληνικής τέχνης της υφαντικής στη Μύκονο του 21ου αιώνα» – Δείτε το ντοκιμαντέρ «Το Νήμα του Κόσμου»
- Καιρός: Η εντυπωσιακή ανατροπή της επόμενης εβδομάδας