Το έθιμο με πρωταγωνίστρια μια ζυμωτή φιγούρα γυναίκας που συμβολίζει τη νηστεία, με επτά πόδια ένα για κάθε εβδομάδα της Σαρακοστής.
Παραμονές Καθαράς Δευτέρας και η κυρά Σαρακοστή ένα από τα παλαιότερα έθιμα που συνδέονται με την νηστεία και την περιόδο που θα διανύσουμε μέχρι το Πάσχα 2026 που φέτος θα το γιορτάσουμε στις 12 Απριλίου. Πρόκειται για ένα αυτοσχέδιο ημερολόγιο για να μετρηθεί η διάρκεια των 40 ημερών της νηστείας και βασίζεται στην φιγούρα μιας γυναίκας χωρίς στόμα και με επτά πόδια. Κάθε πόδι αντιπροσωπεύει μία εβδομάδα και το έθιμο αυτό μας διδάσκει τη σημασία της υπομονής, της νηστείας και της πνευματικής προετοιμασίας για την Ανάσταση.
Σύμφωνα με την παράδοση το τραγούδι που συνοδεύει το έθιμο της κυρά Σαρακοστής και το μαθαίνουν τα παιδιά στο Νηπιαγωγείο είναι το «Την κυρά Σαρακοστή που ΄ναι έθιμο παλιό οι γιαγιάδες μας τη φτιάχναν με αλεύρι και νερό. Για στολίδι, της φορούσαν στο κεφάλι ένα σταυρό μα το στόμα της ξεχνούσαν γιατί νήστευε καιρό. Και τις μέρες, τις μετρούσαν με τα πόδια της τα επτά. Κόβαν ένα τη βδομάδα μέχρι να ΄ρθει η Πασχαλιά.»
Το έθιμο της κυρά Σαρακοστής: Τι συμβολίζει και πώς συνδέεται με το Πάσχα
Φτιαγμένο από ζυμάρι αποτελεί ένα ημερολόγιο που χρησιμοποιούσαν οι παλαιότεροι για να μετρούν τις εβδομάδες, από την Καθαρά Δευτέρα μέχρι το Μεγάλο Σάββατο. Τα επτά πόδια της Κυράς Σαρακοστής σηματοδοτούν τις επτά εβδομάδες της σαρακοστιανής περιόδου, ένα πόδι για κάθε εβδομάδα. Κάθε Σάββατο κόβουμε κι ένα πόδι. Το τελευταίο πόδι το αφαιρούμε το Μεγάλο Σάββατο, το βάζουμε μέσα σ’ένα ξερό σύκο ή καρύδι κι όποιος το βρει του φέρνει γούρι! Η Κυρά Σαρακοστή έχει σταυρωμένα χέρια, επειδή προσεύχεται, δεν έχει στόμα γιατί νηστεύει και δεν έχει αυτιά για να μην ακούει.
Οι επτά εβδομάδες της Σαρακοστής είναι οι ακόλουθες:
1η Κυριακή της Ορθοδοξίας
2η Κυριακή του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά
3η Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως
4η Κυριακή του Αγίου Ιωάννη της Κλίμακας
5η Κυριακή της Οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας
6η Κυριακή των Βαΐων
7η Κυριακή του Πάσχα
Φτιάχνουμε την κυρά Σαρακοστή βήμα βήμα
Δεν έχει στόμα γιατί νηστεύει. Έχει επτά πόδια για τις επτά βδομάδες. Κάθε βδομάδα κόβουμε από ένα πόδι. Το τελευταίο το κόβουμε το Μεγάλο Σάββατο.
Την Κυρά Σαρακοστή που’ ναι έθιμο παλιό οι γιαγιάδες μας τη φτιάχναν με αλεύρι και νερό.
Για στολίδι τής φορούσαν στο κεφάλι ένα σταυρό μα το στόμα της ξεχνούσαν γιατί νήστευε καιρό.
Και τις μέρες τις μετρούσαν με τα πόδια της τα επτά κόβαν ένα τη βδομάδα μέχρι να ’ρθει η Πασχαλιά.
Την Κυρά Σαρακοστή όλοι φτιάξτε τη μαζί. Με αλεύρι και νερό. Έτοιμη είναι στο λεπτό!
Πόδια πρέπει να έχει εφτά Τις εβδομάδες να μετρά! Στόμα δεν έχει! Ξέρεις γιατί; Κάνει νηστεία αυστηρή. Μέχρι του Πάσχα την Κυριακή.
Βάζουμε σε ένα μεγάλο μπολ το αλεύρι. Προσθέτουμε το αλάτι…
…και το νερό. Αναμειγνύουμε τα υλικά…
…και τα ζυμώνουμε πολύ καλά…
…μέχρι να έχουμε ένα σφιχτό ζυμάρι.
Εάν είναι πάρα πολύ σφιχτό, προσθέτουμε ελάχιστο νερό.
Ανοίγουμε με τον πλάστη τη ζύμη.
Κόβουμε με ένα αιχμηρό μαχαίρι τη ζύμη στο σχήμα της Κυράς Σαρακοστής. Στο μεταξύ, προθερμαίνουμε τον φούρνο στους 160° C.
Πλάθουμε με τη ζύμη που μένει από το κόψιμο τα χέρια, τη μαντήλα και τον σταυρό της.
Κολλάμε αυτά τα επιπλέον μέρη πάνω στη σχηματισμένη ζύμη, πιέζοντας ελαφρά με το δάχτυλό μας.
Φτιάχνουμε με ένα καλαμάκι τα χαρακτηριστικά του προσώπου…
…και τις πτυχώσεις της φούστας. Διακοσμούμε με καρφάκια γαρύφαλλου.
Μεταφέρουμε προσεκτικά την Κυρά Σαρακοστή σε μια λαμαρίνα στρωμένη με λαδόκολλα.
Αν σκοπεύουμε να την κρεμάσουμε, κάνουμε μια τρύπα στο κεφάλι της για να περάσουμε αργότερα ένα σπαγγάκι.
Βάζουμε το ταψί στον προθερμασμένο φούρνο και ψήνουμε την Κυρά Σαρακοστή για περίπου 20 λεπτά.
Μετά την αφήνουμε να στεγνώσει χωρίς να την πειράζουμε, για τουλάχιστον 1 ώρα. Την ψεκάζουμε με λακ.
Περνάμε από την τρυπούλα του κεφαλιού ένα σπαγγάκι, φτιάχνοντας μια θηλιά. Κρεμάμε την Κυρά Σαρακοστή σε περίοπτη θέση.
Υλικά για 1 Κυρά Σαρακοστή:
3 κούπες αλεύρι για όλες τις χρήσεις
1 κούπα αλάτι ψιλό
1 κούπα νερό χλιαρό
καρφάκια γαρύφαλλου, για διακόσμηση
Εκτέλεση:
Για να φτιάξουμε την Κυρά Σαρακοστή, βάζουμε σε ένα μεγάλο μπολ το αλεύρι. Προσθέτουμε το αλάτι και το νερό και αναμειγνύουμε τα υλικά.
Τα ζυμώνουμε πολύ καλά μέχρι να έχουμε ένα σφιχτό ζυμάρι. Εάν είναι πάρα πολύ σφιχτό, προσθέτουμε ελάχιστο νερό
Ανοίγουμε με τον πλάστη τη ζύμη.
Κόβουμε με ένα αιχμηρό μαχαίρι τη ζύμη στο σχήμα της Κυράς Σαρακοστής.
Στο μεταξύ, προθερμαίνουμε τον φούρνο στους 160° C.
Πλάθουμε με τη ζύμη που μένει από το κόψιμο τα χέρια, τη μαντήλα και τον σταυρό της.
Κολλάμε αυτά τα επιπλέον μέρη πάνω στη σχηματισμένη ζύμη, πιέζοντας ελαφρά με το δάχτυλό μας.
Φτιάχνουμε με ένα καλαμάκι τα χαρακτηριστικά του προσώπου και τις πτυχώσεις της φούστας.
Διακοσμούμε με καρφάκια γαρύφαλλου.
Μεταφέρουμε προσεκτικά την Κυρά Σαρακοστή σε μια λαμαρίνα στρωμένη με λαδόκολλα.
Αν σκοπεύουμε να την κρεμάσουμε, κάνουμε μια τρύπα στο κεφάλι της για να περάσουμε αργότερα ένα σπαγγάκι.
Βάζουμε το ταψί στον προθερμασμένο φούρνο και ψήνουμε την Κυρά Σαρακοστή για περίπου 20 λεπτά.
Μετά την αφήνουμε να στεγνώσει χωρίς να την πειράζουμε, για τουλάχιστον 1 ώρα.
Την ψεκάζουμε με λακ.
Περνάμε από την τρυπούλα του κεφαλιού ένα σπαγγάκι, φτιάχνοντας μια θηλιά. Κρεμάμε την Κυρά Σαρακοστή σε περίοπτη θέση.
Μικρά Μυστικά:
Αντί για λακ, μπορούμε να περάσουμε την ψημένη ζύμη με άχρωμο βερνίκι νυχιών.
Πηγή: gastronomos.gr της Άννας Ναθαναηλίδου
Ακολουθήστε μας στα social media του XploreMykonosNews.gr
Κάντε εγγραφή και στο κανάλι μας στο YouTube
Ακολουθήστε μας και στο Νο1 lifestyle & travelling περιοδικό της Μυκόνου XploreMykonosMagazine.com
Διαβάστε ακόμη:
- Κ.Π. ΘΗΣΕΑΣ ΚΥΚΛΑΔΩΝ: Διαδικτυακά Εργαστήρια για γονείς με θέμα τα ψηφιακά μέσα
- Κυκλάδες: 15,5 εκ. ευρώ για έργα οδοποιίας στο επαρχιακό οδικό δίκτυο
- ΕΡΤ3 «Για τα Πανηγύρια» – Nέο επεισόδιο με τα πανηγύρια του Τιμίου Σταυρού στις Κυκλάδες
- Ένας νέος CEO σε ενδιαφέρον timing, μια κίνηση ακόμη στο εμφιαλωμένο νερό και ο retailer που έχει «ψηθεί» με την Μύκονο….
- Με επιτυχία διεξήχθη για 34η χρονιά η διοργάνωση των Προσκόπων Μυκόνου με παραδοσιακά Κούλουμα την Καθαρά Δευτέρα