Πώς μια τραγωδία οδήγησε στην κατασκευή του εμβληματικού φάρου.
Ο Φάρος Αρμενιστής είναι ένα από τα πιο εμβληματικά ιστορικά μνημεία της Μυκόνου και σήμερα ένα από τα πιο σημαντικά αξιοθέατά της. Βρίσκεται στο βορειοδυτικό άκρο του νησιού, σε ένα στρατηγικό σημείο που επιβλέπει το στενό θαλάσσιο πέρασμα (μπουγάζι) μεταξύ Τήνου και Μυκόνου.
Ο φάρος άρχισε να λειτουργεί επίσημα στις 9 Σεπτεμβρίου 1891 ενώ η κατασκευή του ξεκίνησε γύρω στο 1890. Ο λόφος στον οποίο είναι χτισμένος ονομάζεται παραδοσιακά «Βρυκόλακας». Λέγεται ότι οι παλιοί Μυκονιάτες έδωσαν αυτό το όνομα αυτό για να φοβίζουν τα μικρά παιδιά ώστε να μην πλησιάζουν στα απόκρημνα και επικίνδυνα βράχια γύρω από τον φάρο.
Μια τραγωδία ήταν η αφορμή για την κατασκευή του
Το μνημείο της Μυκόνου που γεννήθηκε μέσα από μια τραγωδία
Η κατασκευή του αποφασίστηκε ως άμεση απάντηση σε μια ναυτική τραγωδία. Την άνοιξη του 1887, το υπερσύγχρονο αγγλικό ατμόπλοιο «Volta» της Βρετανικής Ανατολικής Τηλεγραφικής Εταιρείας έπλεε στο στενό Μυκόνου – Τήνου, ένα από τα πιο επικίνδυνα περάσματα του Αιγαίου λόγω των ισχυρών ρευμάτων καθώς άπλωνε υποβρύχιο τηλεγραφικό καλώδιο στην περιοχή.
Λόγω της πυκνής ομίχλης και των ισχυρών ρευμάτων, ο κυβερνήτης μπερδεύτηκε από τις σκιές των γύρω βουνών θεωρώντας ότι βρίσκεται σε ανοιχτή θάλασσα και έριξε το πλοίο στα βράχια της βόρειας ακτής της Μυκόνου. Το πλοίο βυθίστηκε και 11 μέλη του πληρώματος έχασαν τη ζωή τους. Το τραγικό αυτό συμβάν συγκλόνισε την Ευρώπη και ανάγκασε την ελληνική κυβέρνηση να επισπεύσει την κατασκευή ενός φάρου για την ασφάλεια των πλοίων σε αυτό το επικίνδυνο πέρασμα.
Πώς κατασκευάστηκε και πώς λειτουργούσε;
Ο φάρος χτίστηκε το 1890 στο ακρωτήριο που οι ντόπιοι ονόμαζαν «Βρυκόλακα» (ένα όνομα-ταμπού που έδινε μυστηριώδη ατμόσφαιρα στην τοποθεσία) αλλά ο λόγος που δόθηκε δεν ήταν για να δημιουργήσει κάποιο μυστήριο αλλά για να φοβίζει τα μικρά παιδιά να μην πληριάζουν στα επικίνδυνα βράχια.
Ο σχεδιασμός και η κατασκευή του κτιρίου έγιναν από τη Γαλλική Εταιρεία Φάρων. Ο πέτρινος πύργος έχει ύψος 19 μέτρα, ενώ το συνολικό εστιακό του ύψος (μαζί με το ύψος του λόφου από την επιφάνεια της θάλασσας) φτάνει τα 184 μέτρα. Το κτίριο σχεδιάστηκε έτσι ώστε να φιλοξενεί ολόκληρες τις οικογένειες των φαροφυλάκων, διαθέτοντας δωμάτια, κουζίνα και υποδομές.
Για τον φωτισμό επιλέχθηκε ένας κορυφαίος πρωτοποριακός για την εποχή μηχανισμός, που είναι και το highlight της κατασκευής του. Η ελληνική κυβέρνηση αγόρασε τον μηχανισμό φωτισμού της εταιρείας Sautter Lemonier, ο οποίος είχε μόλις κερδίσει το πρώτο βραβείο στη Διεθνή Έκθεση των Παρισίων (1889). Ήταν ένας πανίσχυρος μηχανισμός με πετρέλαιο, που λειτουργούσε με αντίβαρα και η εμβέλειά του άγγιζε τα 30 ναυτικά μίλια, τυφλώνοντας κυριολεκτικά το σκοτάδι του Αιγαίου. Ο φάρος άναψε για πρώτη φορά στις 9 Σεπτεμβρίου 1891.
pexels
Ο ισχυρός μηχανισμός που φώτιζε το πέρασμα
Ο μηχανισμός βασιζόταν σε μια εφεύρεση με κρυστάλλους του Αυγούστου Φρενέλ που έγινε αποκλειστικά για χρήση σε φάρους. Ο Φάρος Αρμενιστής ήταν από τους πρώτους που εξοπλίστηκαν με το πρωτοποριακό για την εποχή μηχάνημα. Η ισχύς του μηχανισμού ήταν τέτοια που λέγεται ότι ένας ηλικιωμένος που έμενε στην Τήνο απέναντι από τον Αρμενιστή, χρησιμοποιούσε τα βράδια το φως του για να βλέπει. Ο φάρος λειτούργησε με πετρέλαιο μέχρι το 1945 και στη συνέχεια με ηλεκτρισμό. Το 1983 ο φάρος αυτοματοποιήθηκε πλήρως, με αποτέλεσμα να μην χρειάζεται πλέον μόνιμο φαροφύλακα και το κτίριο σταδιακά να ερημώσει.
Σήμερα ο αυθεντικός, βραβευμένος γαλλικός μηχανισμός αποσυναρμολογήθηκε και σήμερα εκτίθεται στο προαύλιο του Ναυτικού Μουσείου Αιγαίου στη Χώρα της Μυκόνου. Ο ίδιος ο φάρος παραμένει σε λειτουργία υπό την επίβλεψη της Υπηρεσίας Φάρων του Πολεμικού Ναυτικού και αποτελεί ένα από τα πιο δημοφιλή σημεία του νησιού για την πανοραμική του θέα και το ηλιοβασίλεμα.
Με το χτίσιμο του Φάρου ολόκληρη η περιοχή απέκτησε ζωή. Για τη σωστή του λειτουργία χρειάζονταν 3 έως 6 φαροφύλακες που άλλαζαν βάρδιες μεταξύ τους. Κάποιες χρονιές εκτός από τους ίδιους τους εργαζόμενους, έμεναν στο Φάρο και οι οικογένειες τους. Οι βάρδιες ήταν αρκετά δύσκολες, καθώς ήταν ολονύχτιες και απαιτούσαν μεγάλη μυϊκή δύναμη μιας και ο φαροφύλακας έπρεπε κάθε δύο ώρες να σηκώνει προς τα πάνω ένα βαρίδι, το οποίο σιγά σιγά κατέβαινε και έθετε σε λειτουργία το μηχανισμό.
unsplash
Η μετέπειτα ιστορία
Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, οι Γερμανοί αναγνώρισαν τη στρατηγική θέση του Αρμενιστή. Έδιωξαν τους Έλληνες φαροφύλακες και εγκατέστησαν μόνιμη φρουρά, μετατρέποντας τον φάρο σε ένα πανίσχυρο παρατηρητήριο ελέγχου των πλοίων στην κεντρική θάλασσα του Αιγαίου. Η ιστορία ωστόσο έκλεισε με μια ηρωική πράξη. Καθώς οι Γερμανοί ετοιμάζονταν να αποχωρήσουν από την Ελλάδα, μια ομάδα νεαρών Μυκονιατών ανταρτών (με τη βοήθεια της τοπικής αντίστασης) οργάνωσε μια ξαφνική επιχείρηση. Κατάφεραν να αιφνιδιάσουν, να αφοπλίσουν και να αιχμαλωτίσουν τη γερμανική φρουρά του φάρου, σώζοντάς τον από πιθανή ανατίναξη.
Από την ερήμωση στη σημερινή Αθανασία
Το 1983, η τεχνολογία αντικατέστησε τον άνθρωπο. Ο φάρος έγινε πλήρως ηλεκτρικός και αυτόματος. Οι φαροφύλακες έφυγαν για πάντα, και το κτίριο ερήμωσε. Ωστόσο, ο ίδιος ο φάρος στέκει ακόμα αγέρωχα εκεί, πλέον ως ένα από τα πιο ρομαντικά και διάσημα σημεία για να δει κανείς το ηλιοβασίλεμα.
Το ηλιοβασίμεμα από τον Φάρο είναι μια καθηλωτική εικόνα | unsplash
Ακολουθήστε μας στα social media του XploreMykonosNews.gr
Κάντε εγγραφή και στο κανάλι μας στο YouTube
Ακολουθήστε μας και στο Νο1 lifestyle & travelling περιοδικό της Μυκόνου XploreMykonosMagazine.com
Διαβάστε ακόμη:
- Τα σοκάκια της Μυκόνου στους οκτώ ομορφότερους δρόμους του κόσμου
- Οι Παναγιές των Κυκλάδων: Οι εικόνες, τα θαύματα και οι θρύλοι που ταξιδεύουν αιώνες στο Αιγαίο
- Πώς «θησαύρισε» η ρωσική μαφία στην Ελλάδα
- H EE φέρεται να παρακολουθεί τον ουρανό για UFO – Πιλότοι μιλούν για περιστατικά σε Κύπρο και Μύκονο
- Διακοπές ηλεκτροδότησης στη Μύκονο την Τρίτη 18/8 – Σε ποιες περιοχές